Besi yemi ve besi rasyonu: büyükbaş besi çiftliğinde neyi belirler?
Büyükbaş besi çiftliğinde en büyük gider kalemi genellikle yemdir ve günlük canlı ağırlık artışı büyük ölçüde besi rasyonunun nasıl kurulduğuna bağlıdır. Besi rasyonu kaba yem (silaj, saman, kuru ot) ile kesif yemin, yani hazır besi yemi ya da işletmede hazırlanan karışımın dengesinden oluşur. Dana besi yemi seçilirken bakılan protein ve enerji değerleri ancak rasyonun bütünü içinde anlam kazanır.
Kâğıt üzerinde tutan hesap, sahada hammaddenin gerçek değerine bağlıdır. Arpa, mısır, kepek ve küspelerin besin değeri partiden partiye değişir; silajın kuru maddesi ve kalitesi hasat ve depolama koşullarıyla oynar. Rasyonu güncel analizlere göre gözden geçirmek, en düşük maliyetli formülün sahada beklenen sonucu vermemesi riskini erken görmeye yardımcı olur.
Besi yeminde küf ve mikotoksin riski
Silaj, tahıl ve kesif yem uygun koşullarda depolanmadığında küflenebilir. Küf yemin besin değerini ve hayvanın yeme isteğini düşürebilir; bazı küfler mikotoksin üretir. Rumen bazı mikotoksinleri kısmen parçalayabilir, ama bu riski ortadan kaldırmaz. Mikotoksin her zaman gözle görülmez: temiz görünen bir partide bulunabilir, küflü görünen bir partide beklenen toksin çıkmayabilir. Bu yüzden karar, doğru alınmış numunenin analizine dayanmalıdır.
Pratikte dikkat edilecek noktalar:
- Silajın açık yüzeyinde ısınma ve küflenmeyi izleyin; bozulmuş kısmı ayrı değerlendirin.
- Tahıl ve kesif yemi kuru, havalanan ve temiz depolarda tutun; depolama süresini uzatmayın.
- Nemli hammadde ve uzun depolama söz konusuysa küf önleyici kullanımını değerlendirin.
- Analizde mikotoksin görüldüğünde toksin bağlayıcıyı toksin türüne göre seçin.
Besi premiksi ve katkı seçimi
Premiks teklifleri karşılaştırılırken ton fiyatından önce her vitamin ve iz elementin etikette beyan edilen miktarına ve hangi kaynaktan sağlandığına bakılmalıdır. Nutrikey'in besi işletmeleri için sunduğu ürün grupları:
- Formül bazlı besi premiksi: vitamin ve iz element düzeyi hayvan grubuna, besi dönemine ve kullanılan kaba yeme göre belirlenir.
- Toksin bağlayıcılar (maya, silika, karaciğer destekleyici bitki ekstraktları): analizde görülen mikotoksin riskine göre seçilir.
- Küf önleyiciler: kesif yem ve hammaddenin depolanması sırasında küf gelişimini sınırlamak için.
- Amino asitler, enzimler ve omega-3 kaynakları: besi rasyonundaki kullanım şekli teknik ekibimizle birlikte belirlenir.
Rumen asidozu: besi rasyonunda yem tarafı
Rumen asidozu, hızlı fermente olan nişastanın rumende kısa sürede fazla asit üretmesiyle ilişkilidir. Besiye alıştırma döneminde kesif yeme hızlı geçiş, rasyonda yetersiz yapısal lif, düzensiz yemleme ve hayvanların kaba yemi ayıklayıp kesif yemi seçmesi, yem tarafında riski artıran başlıca etkenlerdir.
Asidoz şüphesinde teşhis ve tedavi veteriner hekimin işidir. Yem tarafında yapılabilecek olan, rasyonun nişasta ve lif dengesini, kesif yeme geçiş planını ve hammadde analizlerini veteriner hekiminizle birlikte gözden geçirmektir.
